Web Sitesinde UX ve UI Tasarımın Etkileri

UX ve UI Terimlerine Genel Bakış

UX işin Türkçesi ile kullanıcı deneyimi tasarımı. Hani sitelerimiz için hit çekmek ve kullanıcıların orada kalmasını istiyoruz ya. İşte bunu en temelde yapan şey kullanıcıların deneyim ettiği, yani alışageldiği, pıratiklikte web site tasarımı yapmaktan geçiyor. Değilse (UX) kullanıcı deneyimden uzak bir web sitesinde kullanıcının o siteden bir daha dönmemek üzere puf olduğuna şahit olursunuz sürekli.

Kullanıcı açısından site ergonomisi kadar, sitedeki içeriği kullanıcının önceliğine göre belirlemek çok mühim. Hatta her şeyi buna odaklı belirlemek şart. Değilse hiçbir internet deneyimi olan kişi memnun kalmadığı bir siteye “ikinci şans” vermek için geri dönmesi çok  mümkün değil. Zira alternatifler o kadar fazla ki, inanın onları haklı görmekten başka çarem kalmıyor bu şartlar altında. Bu sebeple baştan başlarken bütün bunları göz önünde bulundurmak iş planının en başında yer alması mühim mesele. Üstelik bu durum sadece web sitesi içinde geçerli değil. Hangi sektörde olursanız olun üreten herkes için mühim bir sac ayağı diyebiliriz.

Kullanıcı Deneyimi Tasarımı Ne Anlama Geliyor?

UX, gerçek dünyadaki herhangi bir ürün veya öğeyi kullanırken veya neredeyse (çevrimiçi) kullanıcıların algıladıkları deneyim düzeyini belirten genel bir terimdir. Kullanıcı Deneyimi Tasarımını (UX) herhangi bir web sitesinin ziyaretçisine ürünün kolay erişilebilirliğini sağlar ve belli bir düzeyde güven ve memnuniyet yaratarak belirli bir işletme için marka değeri oluşturur.

Kullanıcı Deneyimi Tasarımı’nın tamamlanmasında, Kullanıcı Arayüzü Tasarımı (UID) adı verilen UXD ile ilgili başka bir kavram mevcut. Her iki şart da bir araya getirmek zihin açısından biraz yıpratıcı görünebilir. Ve çoğu zmaan Kullanıcı Deneyimi Tasarımı (UXD) ile Kullanıcı Arayüz Tasarımı (UID) birbiri ile karıştırılabilir. İkisi eş anlam taşıyor gibi de görülebilir. UID, grafik kullanıcı arayüzü veya kullanıcı ile bilgisayar sistemi arasındaki etkileşimi sağlayan veya ilişkili olduğunuz kullanıcı deneyimi tasarımının gerçek yüzüdür. Ayrıca  UI tasarımı genellikle UX tasarımının üzerine veya üstüne inşa edilmiştir. Kulanıcı Arayüz Tasarımı, kullanıcının alışageldiği arayüz geçişleri, butonlar, kullanım ergonomisi düşünülerek tasarlanmıştır.

UX tasarımının arkasındaki fikir, kullanıcıların memnuniyetine kadar kullanıcıların zihninde bir etki yaratacak ve marka değerini tasvir edecek bir deneyim sunmaktır.

Bir alışveriş sitesine (Gittigidiyor mesela) örnek verelim. Web sitesini açtığınızda, önünüzde görünen her şey UI tasarımıdır. Arayüz aşağı yukarı hareketi ile sizin ihtiyacınıza cevap verecek olan her şeyi rahatlıkla fark edebilirsiniz. Ürünleri nereden aratacağınızı, kullancı girişini, indirimli ürünlerin neler olduğunu ve onlara nasıl ulaşacağınızı, iletişim kanallarını vb. kullanıcının ihtiyaç duyabileceği diğer her şey… Daha giriş yapmadan ana sayfada öylece ayaklarınıza serili durumdadır.

UX ile ilgili olarak: Ürünü sepete eklemeden önce, aynı ürünün daha uyguna satılıp satılmadığını, kargo bedeli olup olmadığını, olası promosyonlara sahip olmadığını ve ürün stokta yoksa ikame ürünlerin neler olduğunu, o ürün satın alacağınız standartlardaysa daha önce kullananların yorumlarına kadar inceleyebiliyorsunuz. Satın alma sürecinden sonra ürünün teslimat sürecini yine site üzerinden takip edebiliyor ve elinize güvenle ulaşana kadar aşamalarına şahit oluyorsunuz. Ve bu durum sizin o siteye duyduğunuz güveni artırırken, kullanıcı memnuniyetiniz ile gittigidiyor sizin için vazgeçilmez siteler arasında yer alabiliyor.

Daha öncede belirttiğim gibi UXD (Kullanıcı Deneyimi Tasarımı) sadece web site için değil hangi sektörde olursanız olun önem arz ediyor. Zira basit bir tükenmez kalemi bile satın almadan önce tutuş rahatlığını test etmek ister ve hatta basit bir karalama ile nasıl bir yazma estetiğine sahip kontrol edersiniz. Ve bu testlerden sonra satın almaya ilerlersiniz.

Web siteniz İyi bir Kullanıcı Arayüz Tasarımı’na (UI) sahip olabilir ve bu durum kullanıcı açısından cazip görünebilir. Ancak Kullanıcı Deneyimi Tasarımı (UX) zayıf ise işte orada her durum soruna dönüşmeye başlar. E-ticaret sitesindesiniz, ürünü sepete ekleme sorunu yaşıyorsunuz, sepete eklediniz diyelim, kapıda ödeme seçeneği ve diğer alternatif ödeme seçeneklerini olmadığını görüyorsunuz. Ürün teslim sürecinin oldukça yavaş olduğuna ve hatta takip edebilmenin mümkün olmadığını fark ediyorsunuz. İşte bütün bunlar müşteri kaybına sebep olacaktır. Zira hayatın her aşamasında olduğu gibi web alanında da eylemlerimizi en pratik şekilde gerçekleştirmek istiyoruz.  Öte yandan  iyi bir Kullanıcı Deneyimi Tasarımı’na (UX) sahip ama kötü bir Kullanıcı Arayüz Tasarımı’na (UI) sahip bir e-ticaret sitesi hayal edelim. Evet sitedeki ürünlere rahatlıkla ulaşıyor, satın alma sürecini rahatlıkla tamamlıyoruz. Lakin sitedeki arayüz demode, estetikten uzak ve itici. Böyle bir site ergonomisine rağmen kullanıcının bir daha uğramak istemeyeceği bir web sitesinden başka bir şey değildir.  Sonuç olarak web sitesi yaparken kullanıcı deneyiminin nasıl hissettirdiğini ve kullanıcı arayüzünün nasıl görünmesi gerektiğine dikkat etmek gerekiyor.

UX Tasarımcının UI Tasarımcı Üzerindeki Etkileri

UX tasarımcıları genellikle müşteri ihtiyaçlarını anlamaktan sorumlu araştırmacılardır. Rakiplerinin sonuçlarını analiz ederler, müşteri anketleri yapar, mevcut hizmetleri hakkında geri beslenirler ve elde edilen verileri genelde tablolarla anlaşılır hale getirirler. Optimum düzeyde müşteri memnuniyetine ulaşmak için bu tablolar tekrar çeşitli testlerden geçirilir.  Kullanıcı Arayüz Tasarımcıları (UI) , UX tasarımının verilerine dayanarak web arayüz tasarımlarını buna göre hazırlarlar ve web yazılımcılar bunu kullanıcı arayüz tasarımına kodlarlar. Böylece fevkaladenin fevkinde o güzelim web siteler yayına sunulur.

Bu konuyla alakalı ekleyeceğiniz ve hatta soracağınız sorular varsa yorumlarınızı bekliyorum. Her açıdan iyi sonuç verecek çalışmalarınız olması dileğiyle.